กิจกรรมสื่อมวลชนสัญจรในพื้นที่อุทยานธรณีสตูล


เมื่อวันที่ ๘ – ๙ พฤษภาคม ๒๕๖๑ ที่ผ่านมา กรมทรัพยากรธรณี ได้จัดกิจกรรมสื่อมวลชนสัญจรในพื้นที่อุทยานธรณีสตูล ภายหลังการประกาศรับรองจากยูเนสโก ให้เป็นอุทยานธรณีโลก เมื่อวันที่ ๑๗ เมษายน ๒๕๖๑ ผ่านเว็บไซต์ www.unesco.org ประกาศให้พื้นที่แหล่งธรณีวิทยาของจังหวัดสตูล เป็นอุทยานธรณีโลก (Satun UNESCO Global Geopark)  จึงนับเป็นข่าวดี สำหรับประชาชนคนไทยทั้งประเทศที่จะมีอุทยานธรณีระดับโลกแห่งแรกในประเทศไทย เป็นแห่งที่ ๔ ของอาเซียน และเป็นประเทศลำดับที่ ๓๘ ของโลก (อุทยานธรณีระดับโลก ๑๔๐ แห่งจาก ๓๘ ประเทศ) โดยมีระยะเวลาการเป็นอุทยานธรณี จำนวนทั้งสิ้น ๔ ปี เมื่อครบ ๔ ปี ยูเนสโก จะส่งทีมงานลงมาประเมินผล ซึ่งช่วงเวลานั้นเป็นสิ่งที่สำคัญและยากกว่าการได้เป็นอุทยานธรณีโลกในครั้งแรก เพราะจะมีความเข้มข้นเพิ่มมากขึ้นในแต่ละด้าน ดังนั้น การทำงานจะต้องเน้นการบูรณาการทุกภาคส่วนที่มีความเกี่ยวข้องลงไปสนับสนุนในพื้นที่ โดยเฉพาะทางด้านการศึกษาที่ต้องเน้นเพิ่มโรงเรียนเครือข่ายอุทยานธรณีสตูล รวมทั้งจัดทำหลักสูตรบูรณาการวิชาเที่ยวเกี่ยวข้องกับอุทยานธรณีสตูลให้นักเรียนได้ศึกษาเรียนรู้และร่วมทำกิจกรรมเพื่อให้เกิดความยั่งยืนในพื้นที่

โรงเรียนเครือข่ายอุทยานธรณีต้นแบบ โรงเรียนทุ่งหว้าวรวิทย์ อำเภอทุ่งหว้า จัดเป็นโรงเรียนจีโอพาร์คต้นแบบของไทย ที่มีการเชื่อมโยงระหว่างหลักสูตร กำเนิดโลกและจักรวาล ของวิชาวิทยาศาสตร์กับแหล่งธรณีวิทยาในพื้นที่จริง ทำให้นักเรียนสามารถมองเห็นหลักฐานทางธรณีวิทยาของจริงซึ่งอยู่ใกล้ๆ บ้านของตน ส่งผลให้เกิดความเข้าใจและสามารถร้อยเรียงเรื่องราวของธรณีวิทยาของพื้นที่ตนได้เป็นอย่างดี

การดำเนินการของอุทยานธรณีสตูลเป็นการทำงานในรูปแบบ “ประชารัฐ”เกิดขึ้นจากความต้องการของคนในพื้นที่จังหวัดสตูลที่มีแหล่งมรดกทางธรณีวิทยาที่ทรงคุณค่าและมีความสำคัญหลายแห่ง เช่น ถ้ำเล-สเตโกดอน ถ้ำภูผาเพชร ถ้ำเจ็ดคต น้ำตกวังสายทอง ปราสาทหินพันยอด ฯลฯ โดยการสนับสนุนทางวิชาการของกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กรมทรัพยากรธรณี จังหวัดสตูล และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง โดยชุมชนและองค์กรท้องถิ่นที่มีแหล่งมรดกทางธรณีเหล่านี้ได้รวมตัวกันพัฒนาเพื่อให้เกิดการอนุรักษ์แหล่ง มีการพัฒนา การบริหารจัดการ การศึกษาและการสื่อความหมายแหล่ง การท่องเที่ยวและการพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืน

ตัวอย่างที่สำคัญ ได้แก่ ความร่วมมือกันระหว่างชุมชน/อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะเภตรา อุทยานแห่งชาติตะรุเตาอุทยานธรณีสตูลและมหาวิทยาลัยท้องถิ่น ในการพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ บริเวณปราสาทหินพันยอด ซึ่งเป็นการผสานกันอย่างลงตัว การผลิตสินค้าพื้นเมือง อาทิ ผ้าบาติกลวดลายซากดึกดำบรรพ์ การจัดงานสตูลฟอสซิลเฟสติวัลประจำปีโดยท้องถิ่น ก่อให้เกิดกิจกรรมด้านการอนุรักษ์ทรัพยากรธรณี และสร้างรายได้แก่ชุมชนอย่างยั่งยืน

… และนี่คือตัวอย่างการพัฒนาอุทยานธรณีสตูล สู่ อุทยานธรณีโลกแห่งความยั่งยืนโดยชุมชนอย่างแท้จริง…

อุทยานธรณีสตูลมีคุณค่าด้านธรณีวิทยาโดดเด่นในระดับโลก ที่ได้รับการพิจารณาเป็นอุทยานธรณีโลก คือ บริเวณของผืนแผ่นท้องทะเลดึกดำบรรพ์อายุกว่า 500 ล้านปีที่เก่าแก่ที่สุดของไทย มีความหลากหลายสายพันธุ์ของ ซากดึกดำบรรพ์ อันเป็นแหล่งบันทึกประวัติศาสตร์การเปลี่ยนแปลงของโลกในช่วง 540 – 250 ล้านปีก่อน รวมถึง         การค้นพบชั้นหินปูนสาหร่ายสโตมาโตไลท์ ซึ่งเป็นแหล่งผลิตก๊าซอ๊อกซิเจนของโลกในอดีต แผ่นท้องทะเลดึกดำบรรพ์แห่งนี้ ได้สมญานามว่า “ฟอสซิลแลนด์แดนสตูล” ต่อมาเกิดการเคลื่อนที่และยกตัวขึ้นเปลี่ยนสภาพจากผืนทะเลสู่สภาพภูมิประเทศเทือกเขาหินปูน เกาะแก่ง และถ้ำจำนวนมากมายที่มีรูปร่างสวยงามแปลกตา เฉกเช่นที่ปรากฎให้เห็นอยู่ในปัจจุบัน ซึ่งมรดกทางธรรมชาติเหล่านี้ผูกพันเชื่อมโยงกับวิถีชีวิต ประเพณี วัฒนธรรมของผู้คนในพื้นที่ตั้งแต่ อดีตจนถึงปัจจุบัน

สำหรับผู้สนใจเข้าร่วมศึกษาดูงานการทำประชารัฐโดยเกิดจากความต้องการของคนในชุมชนบนฐานทรัพยากรท้องถิ่นอย่างแท้จริงและเกิดผลเป็นรูปธรรม สามารถคลิ๊กชมรายละเอียดได้ที่ www.satun-geopark.com